Day: October 8, 2026

Een zoemende bij op de lavendel of een citroenvlinder die langs de border fladdert: het zijn momenten die een tuin levendig maken. Toch gaat het met veel insecten in Nederland niet goed. Wilde bijen, zweefvliegen en vlinders hebben het lastig door verstening, monoculturen en een gebrek aan bloeiende planten. Het goede nieuws is dat je met je eigen tuin, hoe klein ook, een verschil kunt maken.

Met de juiste plantenkeuze en een paar eenvoudige aanpassingen bied je insecten voedsel, schuilplekken en een plek om zich voort te planten. In dit artikel lees je welke bloemen en struiken het meest in trek zijn en hoe je je tuin stap voor stap diervriendelijker maakt.

Waarom insecten je tuin nodig hebben

Bijen en vlinders zijn niet alleen mooi om te zien, ze spelen een grote rol in de bestuiving van planten. Zonder bestuivers zouden veel fruitbomen, groenten en wilde planten geen vruchten of zaden vormen. Daarnaast vormen insecten voedsel voor vogels, egels en vleermuizen. Een tuin vol insecten trekt dus vanzelf ander leven aan.

Omdat natuurlijke leefgebieden kleiner worden, zijn tuinen samen een belangrijk netwerk geworden. Elke tuin met bloeiende planten werkt als een tankstation waar insecten onderweg kunnen bijtanken.

Bloemen waar bijen en vlinders op afkomen

Kies bij voorkeur planten met open, enkelvoudige bloemen. Bij dubbelbloemige cultivars zitten de meeldraden vaak verstopt of zijn ze omgevormd tot extra bloemblaadjes, waardoor er weinig nectar en stuifmeel te halen valt. Inheemse soorten zijn bovendien vaak beter afgestemd op onze eigen insecten.

Een paar planten die het in de meeste tuinen goed doen en bij insecten erg geliefd zijn:

• Lavendel en kattenkruid: geurige zomerbloeiers waar hommels dol op zijn.
• Rode zonnehoed en ijzerhard: vlinders zoals de dagpauwoog strijken er graag op neer.
• Wilde marjolein en tijm: kruiden die je ook in de keuken kunt gebruiken.
• Krokussen en sneeuwklokjes: vroege nectar voor de eerste bijen in het voorjaar.
• Herfstaster en sedum: zorgen voor voedsel tot laat in het seizoen.

Struiken en bomen als voedselbron en schuilplaats

Struiken bieden niet alleen bloemen, maar ook beschutting. Wilg en sleedoorn bloeien vroeg en zijn daarmee een belangrijke bron van stuifmeel voor koninginnen die net uit hun winterslaap komen. Meidoorn, vuilboom en liguster trekken later in het jaar veel bezoekers. De vlinderstruik staat bekend als vlindermagneet, maar combineer hem met inheemse planten, omdat rupsen er geen voedsel aan hebben.

Vergeet ook de waardplanten niet. Veel vlinders leggen hun eitjes alleen op specifieke planten. De brandnetel is bijvoorbeeld onmisbaar voor de kleine vos en de atalanta. Een wilde hoek met brandnetels achter in de tuin levert dus letterlijk nieuwe vlinders op. Wil je meer weten over het combineren van planten en het onderhoud van je tuin, dan vind je op Detuintoppers allerlei tuintips voor zowel beginnende als ervaren tuiniers.

Zorg voor bloei van vroeg tot laat

Insecten hebben het hele seizoen voedsel nodig, van februari tot ver in oktober. Een tuin die alleen in juni uitbundig bloeit, laat ze de rest van het jaar in de steek. Plan daarom bewust: bolgewassen en wilgen voor het voorjaar, kruiden en vaste planten voor de zomer en asters, klimop en sedum voor de herfst.

Plant bij voorkeur in groepjes van dezelfde soort. Een grote pol bloemen valt beter op en insecten kunnen efficiënter foerageren dan wanneer elke plant los in de border staat.

Meer dan planten alleen

Een diervriendelijke tuin draait niet alleen om bloemen. Laat wat blad liggen in de herfst, zodat insecten er kunnen overwinteren. Laat holle stengels van vaste planten staan tot het voorjaar; solitaire bijen nestelen er graag in. Een ondiep schaaltje water met een paar stenen erin geeft dorstige bijen een veilige drinkplek.

Zie daarnaast af van chemische bestrijdingsmiddelen. Die maken geen onderscheid tussen plagen en nuttige insecten. Een tuin in balans heeft bovendien zijn eigen natuurlijke vijanden, zoals lieveheersbeestjes en sluipwespen, die bladluizen in toom houden.

Read More